Powiat Zawiercie: Pamięci bohaterów Parasola

W 76. rocznicę Akcji Specjalnej Koppe”, odbyły się tradycyjnie w Udorzu w gminie Żarnowiec uroczystości, upamiętniające bohaterstwo żołnierzy batalionu Parasol” z Warszawy.

W tym roku w skromniejszym gronie delegacje po uroczystej Mszy Św. złożyły kwiaty pod tablicą pamiątkową w wąwozie w Udorzu. Przepiękne rzeźby wykonane przez artystkę Marię Witek z Olkusza oraz niepowtarzalny klimat wąwozu w Udorzu, sprzyjały wspomnieniom i ponownemu odtwarzaniu wydarzeń z niedalekiej przeszłości.

Zebrani oddali hołd poległym i zapalili znicze. Wspominali młody wiek harcerzy, którzy brali udział w akcji (15-, 18- i 20-latków).

W uroczystościach brała udział delegacja młodzieży ze Szkoły Podstawowej w Chlinie im. Haliny Grabowskiej czyli Zety”, przedstawiciele Komendy Chorągwi Śląskiej Związku Harcerstwa Polskiego, przedstawiciele Kręgu Seniorów ZHP Korzenie” z Ostrów Górnych Hufiec Sosnowiec, grupa rekonstrukcyjna z Warszawy reprezentująca Społeczny Komitet Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu Zośka” i Parasol” oraz mieszkańcy gminy.

♦️Zarząd Powiatu Zawierciańskiego reprezentował WicestarostaPaweł Sokół. Gminę Żarnowiec Grzegorz Scelina - Wójt oraz Eugeniusz Kapuśniak - Przewodniczący Rady.

ℹ️ Czym była Akcja Specjalna Koppe”:
Władze Polskiego Państwa Podziemnego wydały wyrok śmierci na gen. Wilhelma Koppego, wyższego dowódcę SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie, odpowiedzialnego za zbrodnie popełniane na Polakach.

Dowództwo Kedywu powierzyło wykonanie zadania oddziałowi Parasol”, dowódcą akcji został Stanisław Leopold Rafał”, a na jej miejsce wybrano róg ul. Powiśle i pl. Kossaka w Krakowie.

Termin uderzenia wyznaczono na 5 lipca. Jednak tego dnia Koppe pojechał inną trasą niż zakładano. Kolejną próbę podjęto dwa dni później. Tym razem pozostał na Wawelu, gdzie uczestniczył w specjalnej naradzie zwołanej przez Franka.

Następnym terminem był 11 lipca. W wyniku akcji - Koppe został jedynie ranny. Zginął jego adiutant. Po stronie AK-owskiej jeden z uczestników otrzymał niezagrażający życiu postrzał. Niestety, podczas odskoku doszły kolejne ofiary. W wyniku potyczki z żandarmerią w okolicach miejscowości Kąty ciężko ranny został kolejny AK-owiec. Po stronie niemieckiej było kilku zabitych.

♦️Jednak prawdziwa tragedia wydarzyła się w okolicach wsi Udórz, gdzie w walce z przeważającymi siłami wroga poległ Stanisław Huskowski Ali” oraz kpr. pchor. Wojciech Czerwiński Orlik”. Ponadto trzy osoby zostały aresztowane i po kilkunastu dniach zamordowane przez krakowskie gestapo. Byli to: kpr. pchor. Halina Grabowska Zeta”, kpr. pchor. Tadeusz Ulankiewicz Warski” oraz Bogusław Niepokój Storch”.

Specjalna operacja bojowa Koppe” stanowiła ostatnią akcję Parasola” przed wybuchem Powstania Warszawskiego.

Gdyby akcja żołnierzy Armii Krajowej zakończyła się sukcesem, mogłaby przyćmić słynną likwidację SS-Brigadeführera Franza Kutschery. Wilhelm Koppe był bowiem jednym z najwyższych rangą przedstawicieli niemieckiej machiny okupacyjnej, odpowiedzialnym za wyjątkowo krwawe represje.

(podajemy za: Wojciech Königsberg , historyk AK, autor książki Droga ‘Ponurego’)

Starostwo Powiatowe w Zawierciu,

zawiercie.powiat.pl/page/28,Aktualnosci.html?id=1016