Ciszej niż patrol, a zna cały rejon - tak pracuje dzielnicowy

Dzielnicowy nie czeka wyłącznie na zgłoszenie. Najczęściej pojawia się wcześniej, chodzi pieszo po swoim rejonie, rozmawia z mieszkańcami i zbiera sygnały o problemach, zanim urosną do poważniejszej sprawy. W Polsce działa ponad 8 tysięcy rejonów służbowych dzielnicowych, a kontakt do swojego policjanta można znaleźć także w Komendzie Powiatowej Policji w Zawierciu.

Dzielnicowy to policjant pierwszego kontaktu. W praktyce oznacza to funkcjonariusza, do którego można zwrócić się z problemem mieszczącym się w kompetencjach Policji albo przekazać informacje ważne dla bezpieczeństwa. To on rozpoznaje teren, ludzi, napięcia i miejsca, w których najłatwiej o konflikt.

Jego praca nie kończy się na samym patrolowaniu ulic. Dzielnicowy diagnozuje problemy razem z mieszkańcami, szuka ich przyczyn i pomaga uruchamiać działania naprawcze. Do współpracy włącza przy tym instytucje publiczne, samorządy, szkoły, organizacje pozarządowe i samych mieszkańców.

Zakres obowiązków jest szeroki. To prowadzenie rozpoznania rejonu pod kątem zjawisk wpływających na bezpieczeństwo i porządek publiczny, profilaktyka społeczna, przeciwdziałanie przemocy w rodzinie, a także rozwiązywanie konfliktów sąsiedzkich, o ile sprawa należy do Policji. Dzielnicowy wykonuje też wywiady i ustalenia na rzecz uprawnionych podmiotów, ściga sprawców przestępstw i wykroczeń oraz kontroluje przestrzeganie prawa powszechnego i miejscowego.

Taki policjant nie wyróżnia się specjalnym umundurowaniem ani sprzętem. Ma pełne kompetencje przysługujące każdemu policjantowi, ale pracuje w roli, która wymaga szczególnej znajomości terenu i ludzi. Aby zostać dzielnicowym, funkcjonariusz musi mieć minimum 3 lata stażu służby. Przechodzi też specjalistyczne kursy z komunikacji społecznej, profilaktyki, rozwiązywania sporów i problematyki uzależnień.

W Polsce większa część tej pracy odbywa się na poziomie komend powiatowych, miejskich i rejonowych oraz komisariatów Policji. W ich obrębie wyznacza się mniejsze obszary, czyli rejony służbowe dzielnicowych. Każdy policjant ma swój własny fragment terenu, za który odpowiada nie tylko tam, gdzie ludzie mieszkają, ale też tam, gdzie pracują, uczą się i odpoczywają.

Od 2017 r. działa program „Dzielnicowy bliżej nas”. W jego ramach wyróżniający się funkcjonariusze mogą obejmować stanowiska starszych dzielnicowych. To ważny sygnał, bo pokazuje, że ta służba opiera się nie na przypadkowości, lecz na doświadczeniu i widocznych efektach pracy.

Obchód dzielnicowy zwykle odbywa pieszo. W rejonach pozamiejskich może korzystać także z transportu, a czasem działa wspólnie z dzielnicowym z sąsiedniego terenu. Każdy z nich ma służbowy telefon komórkowy z numerem przypisanym do rejonu, a także adres e-mail przypisany do tego samego obszaru. Numer i adres nie zmieniają się wraz ze zmianą osoby na stanowisku.

Gdy sytuacja jest nagła albo zagraża życiu i zdrowiu, nie kontaktuje się dzielnicowego, tylko dzwoni pod numer alarmowy 112. Dane kontaktowe dzielnicowych są dostępne na stronach internetowych jednostek Policji, także w Zawierciu, gdzie informacje udostępnia Komenda Powiatowa Policji.

To jedna z tych policyjnych ról, które nie robią hałasu, ale potrafią zatrzymać problem, zanim wymknie się spod kontroli. Dzielnicowy często widzi pierwszy sygnał napięcia, zna teren lepiej niż przypadkowy patrol i właśnie dlatego bywa ważniejszy, niż wielu mieszkańców przypuszcza.

na podstawie: KPP w Zawierciu.